Tăng cường phối hợp liên ngành trong hỗ trợ và bảo vệ trẻ em bị xâm hại: Từ điều trị tổn thương đến đồng hành lâu dài

Phát hiện sớm, can thiệp kịp thời và duy trì hỗ trợ khi trẻ trở về cộng đồng là những nội dung trọng tâm tại Hội thảo liên ngành “Hỗ trợ và đồng hành cùng trẻ em là nạn nhân của xâm hại” và tập huấn “Nhận biết các dấu hiệu của bạo hành và xâm hại”, diễn ra ngày 27/10/2026 tại Hà Nội.

Chương trình do Bệnh viện Nhi Trung ương tổ chức, với sự tham gia, chia sẻ kinh nghiệm từ chuyên gia UNICEF Việt Nam, Tổng đài Quốc gia Bảo vệ trẻ em 111, cơ quan pháp y, lực lượng công an, các bệnh viện và đơn vị cung cấp dịch vụ hỗ trợ.

Đại diện các cơ sở y tế và đơn vị bảo vệ trẻ em tham dự hội thảo, trao đổi kinh nghiệm hỗ trợ trẻ bị xâm hại.

Phát hiện sớm phải gắn với hành động bảo vệ kịp thời

Phát biểu khai mạc, TS.BS. Cao Việt Tùng - Phó Giám đốc, Trưởng ban Bảo vệ trẻ em Bệnh viện Nhi Trung ương nhấn mạnh trách nhiệm của các cơ sở y tế trong điều trị tổn thương thể chất, hỗ trợ tâm lý và kết nối các dịch vụ cần thiết cho trẻ bị bạo lực, xâm hại.

TS.BS. Cao Việt Tùng phát biểu khai mạc, nhấn mạnh yêu cầu gắn phát hiện sớm với can thiệp kịp thời và hỗ trợ liên tục cho trẻ

Với sự hỗ trợ của UNICEF và các đối tác, Bệnh viện Nhi Trung ương đã từng bước xây dựng quy trình chuyên môn, đào tạo, phát triển hoạt động tham vấn tâm lý và tăng cường kết nối với các cơ quan liên quan. Tuy nhiên, thực tiễn triển khai cũng đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện cơ chế tiếp nhận, đánh giá nguy cơ và xử lý thông tin để mỗi trường hợp nghi ngờ đều được xem xét, hỗ trợ kịp thời.

TS.BS. Cao Việt Tùng lưu ý: “Ổn định về mặt y khoa không đồng nghĩa với việc trẻ thực sự đã an toàn”. Khi trở về gia đình và cộng đồng, trẻ vẫn có thể đối mặt với nguy cơ tái xâm hại, tổn thương tâm lý kéo dài hoặc những khó khăn từ môi trường sống. Vì vậy, kế hoạch hỗ trợ cần được xây dựng phù hợp với từng trường hợp, xác định rõ nhu cầu chăm sóc tiếp tục và đầu mối theo dõi tại cộng đồng”.

Trong tham luận về phát hiện sớm xâm hại trẻ em tại cơ sở y tế, TS.BS. Nguyễn Mai Hương - Giám đốc Trung tâm Y học phát triển và Sức khỏe tâm thần, Phó Trưởng ban Bảo vệ trẻ em, Bệnh viện Nhi Trung ương cho biết, trẻ có thể đến khám vì nhiều lý do khác nhau, kể cả những biểu hiện chưa gợi rõ tình trạng xâm hại. Việc nhận diện cần kết hợp bệnh sử, dấu hiệu thể chất, thay đổi tâm lý - hành vi và hoàn cảnh chăm sóc của trẻ.

TS.BS. Nguyễn Mai Hương chia sẻ về phát hiện sớm xâm hại tại cơ sở y tế, với cách tiếp cận lắng nghe, không phán xét và ưu tiên sự an toàn của trẻ

Bên cạnh năng lực chuyên môn, nhân viên y tế cần lắng nghe, không phán xét, không gây áp lực buộc trẻ tiết lộ và hạn chế những tác động có thể gây thêm sang chấn cho trẻ. Phát hiện cần đi liền với đánh giá toàn diện, chăm sóc y tế và triển khai biện pháp bảo vệ phù hợp.

Tăng cường phối hợp chuyên môn và kết nối dịch vụ hỗ trợ

Chia sẻ về phối hợp đa chuyên khoa tại Bệnh viện Nhi Trung ương, BSCKII. Nguyễn Tân Hùng - Phó Trưởng khoa Cấp cứu và Chống độc cho biết, từ tháng 2/2024 đến tháng 9/2026, Bệnh viện đã tiếp nhận 224 trẻ bị xâm hại, trong đó gồm 143 ca xâm hại thân thể, 67 ca xâm hại tình dục và 14 trường hợp sao nhãng.

BSCKII. Nguyễn Tân Hùng trình bày mô hình phối hợp đa chuyên khoa, kết nối chăm sóc thể chất, hỗ trợ tâm lý và đánh giá nhu cầu bảo vệ của từng trẻ

Theo BSCKII. Nguyễn Tân Hùng, mô hình tại Bệnh viện Nhi Trung ương huy động sự phối hợp của bác sĩ, điều dưỡng, cán bộ tâm lý, công tác xã hội và pháp lý trong đánh giá, xây dựng kế hoạch và triển khai hỗ trợ cho từng trường hợp, đồng thời kết nối với các cơ quan liên quan để tiếp tục theo dõi, hỗ trợ trẻ sau khi ra viện.

Mở rộng góc nhìn về cách tổ chức và kết nối dịch vụ bảo vệ trẻ em, ông Nguyễn Ngọc Anh - Chuyên gia Bảo vệ trẻ em, UNICEF Việt Nam giới thiệu kinh nghiệm quốc tế về dịch vụ tích hợp, các nhóm công tác đa ngành và mô hình một cửa. Nội dung nhấn mạnh việc lựa chọn mô hình phù hợp với nhu cầu, nguồn lực từng địa phương, có quy trình chung và phân công trách nhiệm rõ ràng.

Ông Nguyễn Ngọc Anh chia sẻ kinh nghiệm quốc tế về dịch vụ bảo vệ trẻ em tích hợp, nhấn mạnh quy trình phối hợp và trách nhiệm rõ ràng giữa các bên.

Ở lĩnh vực pháp y, TS.BS. Nguyễn Đức Nhự - Viện trưởng Viện Pháp y Quốc gia nhấn mạnh yêu cầu phối hợp sớm giữa cơ sở khám, chữa bệnh, cơ quan giám định và cơ quan điều tra. Việc phối hợp cần bảo đảm chuyên môn, đồng thời hạn chế trẻ phải di chuyển, thăm khám hoặc kể lại sự việc nhiều lần không cần thiết, tránh gây thêm tổn thương cho trẻ.

Các chia sẻ từ đại diện Ngôi nhà Bình yên, Bệnh viện Bạch Mai, Bệnh viện Hùng Vương và Bệnh viện Phụ sản - Nhi Đà Nẵng cũng mang đến kinh nghiệm về quản lý ca, tạo môi trường an toàn, điều phối dịch vụ và hỗ trợ sau điều trị. Trong đó, phòng ngừa tái sang chấn cần được chú trọng xuyên suốt quá trình tiếp nhận, thăm khám, chuyển gửi và phục hồi

Trung tá Lại Trung Đông - Cục Cảnh sát hình sự đề cập những vướng mắc trong nhận diện, xử lý nguy cơ xâm hại trên không gian mạng, cùng yêu cầu tăng cường phối hợp và trang bị kỹ năng an toàn số cho trẻ, gia đình và nhà trường

Tại phiên thảo luận, các đại biểu cũng chia sẻ những khó khăn trong chuyển gửi, phối hợp liên địa phương và theo dõi sự an toàn của trẻ sau xuất viện. Các ý kiến nhấn mạnh sự cần thiết của quy chế phối hợp với đầu mối, trách nhiệm và cơ chế phản hồi rõ ràng; đồng thời cần quan tâm hỗ trợ tâm lý cho cả trẻ và người chăm sóc, giúp gia đình chuẩn bị khi trở về cộng đồng, hạn chế nguy cơ tái sang chấn.

Từ những tình huống thực tế, các đại biểu trao đổi cách tháo gỡ khó khăn trong chuyển gửi, theo dõi sau xuất viện và hỗ trợ tâm lý cho trẻ, gia đình.

Phát biểu tổng kết chương trình, TS.BS. Nguyễn Mai Hương nhấn mạnh cần thiết lập đầu mối liên hệ và cơ chế chuyển gửi sau điều trị để duy trì hỗ trợ liên tục, kịp thời cho trẻ. Đồng thời, bà bày tỏ mong muốn các cơ sở y tế và đơn vị hỗ trợ xã hội tiếp tục trao đổi chuyên môn, học hỏi và chia sẻ kinh nghiệm giữa các ngành, đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả bảo vệ trẻ em tại mỗi đơn vị.

Với định hướng chăm sóc toàn diện, liên tục và lấy trẻ em làm trung tâm, Bệnh viện Nhi Trung ương sẵn sàng tiếp tục chia sẻ kinh nghiệm, phối hợp cùng các cơ quan, tổ chức và cơ sở y tế để hoàn thiện mô hình bảo vệ trẻ em. Sự kết nối chặt chẽ giữa bệnh viện và mạng lưới hỗ trợ tại cộng đồng là nền tảng để trẻ tiếp tục được chăm sóc, bảo vệ và đồng hành trên hành trình phục hồi.

Phòng Thông tin điện tử - Viện ĐT&NCSKTE