Mùa Đông – Xuân cảnh giác với bệnh sởi: Lưu ý nhóm trẻ dễ tiến triển nặng

04/02/2026

Sởi là bệnh truyền nhiễm cấp tính, lây lan nhanh qua đường hô hấp khi người bệnh ho, hắt hơi, nói chuyện; đôi khi bệnh có thể lây gián tiếp qua những đồ vật mới bị nhiễm các chất tiết đường mũi họng của người bệnh. Một người mắc sởi có thể lây cho 12–18 người xung quanh, chỉ khi cộng đồng có trên 95% dân số có miễn dịch đặc hiệu (do tiêm vắc xin hoặc đã từng mắc bệnh) thì chuỗi lây truyền mới bị cắt đứt.

Nếu không được phát hiện sớm và điều trị kịp thời, sởi dễ gây biến chứng nặng như viêm phổi, viêm tai giữa, viêm não, viêm màng não, viêm loét giác mạc, suy giảm miễn dịch kéo dài và có thể tử vong.

Bệnh thường gặp nhiều vào mùa Đông – Xuân và rất dễ bùng phát thành dịch, nhất là khi thời tiết lạnh ẩm, sinh hoạt trong không gian kín, đông người. Cha mẹ cần cảnh giác hơn khi Tết Nguyên đán sắp đến gần, lịch trình di chuyển dày đặc cùng việc gặp gỡ, sum họp đông người tạo điều kiện thuận lợi cho các bệnh truyền nhiễm nói chung, đặc biệt là bệnh sởi lây lan nhanh chóng.

1. Biểu hiện khi mắc sởi

Sốt
Chảy nước mắt, nước mũi, ho khan, khàn tiếng
Mắt đỏ, có gỉ mắt hoặc sưng nề mí mắt
Ban sởi thường xuất hiện sau khi sốt 3 – 4 ngày

2. Nhóm trẻ dễ chuyển nặng khi mắc sởi

Trẻ nhỏ dưới 5 tuổi, đặc biệt là nhũ nhi (dưới 12 tháng tuổi)
Trẻ chưa được tiêm vắc xin sởi hoặc tiêm không đầy đủ
Trẻ suy dinh dưỡng, thiếu Vitamin A
Trẻ có bệnh nền
Cơ địa suy giảm miễn dịch

3. Hướng dẫn chăm sóc tại nhà

Tất cả trẻ mắc sởi nên được đưa đến khám tại các cơ sở y tế để bác sĩ đánh giá mức độ bệnh. Trường hợp trẻ đủ điều kiện chăm sóc tại nhà, cha mẹ cần chú ý:

Cách ly trẻ bị bệnh tại phòng riêng, đảm bảothoáng mát, đủ ánh sáng mặt trời.
Người chăm sócđeo khẩu trang, rửa tay sạch trước và sau mỗi lần tiếp xúc với trẻ.
Theo dõi nhiệt độ của trẻ, dùng hạ sốt paracetamol khi trẻ sốt ≥ 38,5 độ C với liều từ 10-15mg/kg cách 4-6 giờ.
Vệ sinh mắt, mũi, răng miệng bằng dung dịch nước muối sinh lý.
Tắm cho trẻ hàng ngày bằng nước ấm trong phòng tắm kín, tránh gió lùa.
Tích cực cho trẻ bú mẹ
Trẻ lớn nên ăn thức ăn lỏng dễ tiêu hóa và uống nhiều nước.
Uống thuốc theo đơn và tái khám theo hẹn của bác sĩ.

4. Dấu hiệu trẻ chuyển nặng – Cần đi khám ngay

Trẻ li bì, bú kém, ăn kém, bỏ bú
Trẻ nôn nhiều, tiêu chảy phân lỏng nhiều
Trẻ khó thở, thở nhanh
Trẻ ho tăng, ho liên tục
Trẻ sốt cao liên tục, không đáp ứng/đáp ứng kém với thuốc hạ sốt
Trẻ co giật, hôn mê
Hết ban mà trẻ vẫn còn sốt

5. Cha mẹ cần làm gì để phòng lây nhiễm cho trẻ?

Tiêm vắc xin phòng bệnh là cách tốt nhất

Cho trẻ đủ 9 tháng tuổi tiêm vắc xin mũi 1và nhắc lại mũi 2 vào lúc 15 – 18 tháng tuổi
Vệ sinh tay bằng nước và xà phòng hoặc bằng dung dịch có chứa cồn
Khi ho hoặc hắt hơi hãy dùng khuỷu tay hoặc khăn giấy che miệng (bỏ giấy vào thùng rác)
Đeo khẩu trang
Bổ sung đầy đủ dinh dưỡng cho trẻ