Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), năm 2024 có khoảng 287 triệu người trên toàn cầu đang sống chung với viêm gan B hoặc C mạn tính và 1,3 triệu người tử vong do các bệnh lý này. Đáng lo ngại, phần lớn người bệnh không biết mình đã nhiễm vi rút cho đến khi xuất hiện các biến chứng nặng như suy gan, xơ gan, hoặc ung thư gan.
Mặc dù là một trong những bệnh truyền nhiễm gây tử vong hàng đầu, viêm gan vi rút hoàn toàn có thể phòng ngừa và kiểm soát nếu được phát hiện sớm và thực hiện đầy đủ các biện pháp dự phòng. Đặc biệt, viêm gan A và viêm gan B hiện đã có vắc xin phòng bệnh an toàn, hiệu quả.
Bảo vệ trẻ khỏi viêm gan B ngay từ những giờ đầu sau sinh
Viêm gan B có thể lây truyền từ mẹ sang con trong quá trình sinh nở, đồng thời lây qua đường máu và các dịch cơ thể của người nhiễm bệnh. Nếu không được dự phòng kịp thời, trẻ nhiễm vi rút từ giai đoạn sơ sinh có nguy cơ cao trở thành người mang viêm gan B mạn tính khi trưởng thành.
- Tất cả trẻ em cần được tiêm vắc xin viêm gan B trong vòng 24 giờ đầu sau sinh, sau đó tiếp tục tiêm đầy đủ các mũi theo chương trình tiêm chủng mở rộng.
- Trẻ sinh ra từ mẹ bị viêm gan B: tiêm huyết thanh kháng viêm gan B và vắc xin viêm gan B trong vòng 24 giờ sau sinh để phòng tránh lây truyền bệnh từ mẹ sang con. Nên tiêm 2 loại cùng một thời điểm nhưng ở hai vị trí khác nhau. Sau đó tiêm đầy đủ các mũi theo chương trình tiêm chủng mở rộng.
Tuy nhiên, theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), năm 2024 chỉ có 45% trẻ sơ sinh trên toàn cầu được tiêm vắc xin viêm gan B trong 24 giờ đầu sau sinh. Điều này cho thấy vẫn còn nhiều trẻ chưa được tiếp cận đầy đủ với biện pháp dự phòng hiệu quả này.
Tiêm vắc xin viêm gan B cho trẻ sơ sinh trong 24 giờ đầu sau sinh giúp phòng ngừa lây truyền bệnh từ mẹ sang con
Chung tay hướng tới mục tiêu loại trừ viêm gan vi rút
Hầu hết trẻ nhiễm vi rút mạn tính không có triệu chứng lâm sàng. Một số trẻ có thể có biểu hiện: mệt mỏi, chán ăn, đau tức nhẹ vùng hạ sườn phải, có thể thấy gan to nhẹ. Ở giai đoạn viêm gan B mạn hoạt động trẻ thường có các biểu hiện: mệt mỏi, đau hạ sườn phải, vàng da và ngứa khi ứ mật nhiều, thậm chí có thể có cổ trướng, xuất huyết tiêu hóa…
Để bảo vệ trẻ khỏi nguy cơ mắc bệnh, cha mẹ cần:
- Đảm bảo trẻ được tiêm vắc xin viêm gan B trong vòng 24 giờ đầu sau sinh.
- Cho trẻ tiêm chủng đầy đủ, đúng lịch theo khuyến cáo.
- Chủ động tầm soát viêm gan B trước hoặc trong thai kỳ để giảm nguy cơ lây truyền từ mẹ sang con.
- Thực hiện các biện pháp phòng ngừa lây nhiễm qua đường máu và bảo đảm an toàn trong các thủ thuật y tế.
- Đưa trẻ đi khám khi có dấu hiệu bất thường hoặc theo hướng dẫn của nhân viên y tế.
Hưởng ứng Ngày Thế giới phòng, chống viêm gan 28/7/2026, với thông điệp “Tăng tốc hành động loại trừ bệnh viêm gan vi rút và ngăn ngừa ung thư gan”, mỗi cá nhân, gia đình và cộng đồng cần nâng cao nhận thức, chủ động phòng ngừa, phát hiện sớm và điều trị kịp thời để bảo vệ sức khỏe bản thân và người thân.
Đối với trẻ em, tiêm vắc xin viêm gan A, viêm gan B đúng thời điểm và đầy đủ theo khuyến cáo, không chỉ được bảo vệ khỏi nguy cơ mắc bệnh mà còn góp phần giảm gánh nặng viêm gan vi rút trong cộng đồng, hướng tới mục tiêu loại trừ căn bệnh này trong tương lai.
Phòng Thông tin điện tử – Viện ĐT&NCSKTE
