Xét nghiệm Giải phẫu bệnh đạt chứng chỉ công nhận ISO 15189:2022 – Nền tảng chẩn đoán chính xác viêm dạ dày ở trẻ em

Viêm dạ dày là một trong những bệnh lý tiêu hóa thường gặp ở trẻ em. Bệnh có thể diễn tiến cấp tính hoặc mạn tính, ảnh hưởng trực tiếp đến tiêu hóa, hấp thu dinh dưỡng và chất lượng sống của trẻ. Việc nhận biết sớm, chẩn đoán chính xác và điều trị đúng nguyên nhân đóng vai trò quan trọng trong dự phòng biến chứng lâu dài.

Biểu hiện lâm sàng của viêm dạ dày ở trẻ em: thường không đặc hiệu, dễ nhầm lẫn với các rối loạn tiêu hóa chức năng. Trẻ có thể đau bụng vùng thượng vị, buồn nôn, nôn, đầy bụng, chán ăn, ợ hơi, ợ chua hoặc cảm giác nóng rát vùng trên rốn. Ở một số trường hợp, đặc biệt là viêm dạ dày mạn tính, trẻ có thể thiếu máu, sút cân, mệt mỏi kéo dài.

Viêm dạ dày ở trẻ em có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau: phổ biến nhất là nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori (HP). Ngoài ra, bệnh còn liên quan đến sử dụng thuốc (đặc biệt là thuốc giảm đau, kháng viêm không steroid), stress kéo dài, trào ngược, dị ứng thức ăn hoặc các bệnh lý tự miễn. Việc xác định chính xác nguyên nhân là nền tảng để lựa chọn phác đồ điều trị phù hợp và hiệu quả.

Vi khuẩn Helicobacter pylori – nguyên nhân chính gây viêm dạ dày ở trẻ

Giải phẫu bệnh – Vai trò then chốt trong chẩn đoán, phân loại viêm dạ dày

Ngoài dựa vào triệu chứng hay hình ảnh nội soi để chẩn đoán ban đầu và xác định vị trí, hình thái bề mặt, mô bệnh học được xem là công cụ quan trọng nhất phản ánh bản chất tổn thương ở mức tế bào và cấu trúc tuyến. Thông qua sinh thiết niêm mạc dạ dày, hình ảnh mô bệnh trong xét nghiệm Giải phẫu bệnh (GPB) cho phép:

• Khẳng định có hay không tình trạng viêm thực sự (loại trừ rối loạn cơ năng).
• Phân loại viêm dạ dày cấp – mạn, viêm hoạt động hay không hoạt động.
• Đánh giá mức độ và phân bố viêm theo từng vùng (hang vị, thân vị…).

Trong thực hành lâm sàng Nhi khoa, nhiều trường hợp nội soi gần như bình thường, không phát hiện vi khuẩn nhưng mô bệnh học đã cho thấy viêm mạn tính mức độ nhẹ – trung bình, có vi khuẩn HP, từ đó giúp tránh bỏ sót chẩn đoán.

Phát hiện vi khuẩn Helicobacter pylori bằng nhuộm thường quy (H&E) kết hợp nhuộm đặc biệt (Giemsa) trên mảnh sinh thiết niêm mạc dạ dày

Giải phẫu bệnh là nền tảng để áp dụng các hệ thống phân loại chuẩn hóa quốc tế, đặc biệt là hệ thống Sydney cập nhật (bộ tiêu chuẩn quốc tế để chẩn đoán và phân loại viêm dạ dày dựa trên sinh thiết). Dựa trên mô học, bác sĩ Giải phẫu bệnh sẽ đánh giá đồng thời nhiều thành phần:

• Mức độ viêm mạn (lympho-tương bào)
• Hoạt động viêm (bạch cầu trung tính)
• Tình trạng teo tuyến
• Dị sản ruột
• Sự hiện diện của vi khuẩn Helicobacter pylori (HP)

Giải phẫu bệnh – Định hướng điều trị viêm dạ dày

Kết quả mô bệnh học ảnh hưởng trực tiếp đến chiến lược điều trị:

• Viêm dạ dày do HP: cơ sở chắc chắn để chỉ định điều trị diệt vi khuẩn bằng kháng sinh.
• Viêm dạ dày không do HP: tránh lạm dụng kháng sinh, tập trung điều trị triệu chứng, điều chỉnh yếu tố nguy cơ.
• Viêm dạ dày hoạt động mạnh: cần theo dõi sát, điều trị tích cực hơn.
• Viêm dạ dày teo hoặc dị sản ruột (hiếm ở trẻ em nhưng có ý nghĩa): chỉ định theo dõi dài hạn, cảnh giác nguy cơ tiến triển.

Giải phẫu bệnh – Giá trị tiên lượng và theo dõi lâu dài

Ở trẻ em, viêm dạ dày mạn tính có thể kéo dài nhiều năm. Giải phẫu bệnh cung cấp các hình ảnh mô học quan trọng nhằm:

• Đánh giá nguy cơ tái phát.
• Theo dõi đáp ứng điều trị (đặc biệt sau tiệt trừ H. pylori).
• Phát hiện sớm các biến đổi mạn tính của niêm mạc.
• So sánh mô bệnh học trước và sau điều trị giúp bác sĩ lâm sàng có cái nhìn khách quan và khoa học về hiệu quả can thiệp.

Tầm quan trọng của chứng nhận ISO 15189 trong Giải phẫu bệnh

Nhằm đảm bảo độ chính xác, tin cậy và tính chuẩn hóa trong chẩn đoán, Khoa Giải phẫu bệnh luôn chú trọng đầu tư nâng cao chất lượng chuyên môn, quy trình kỹ thuật và quản lý xét nghiệm. Đặc biệt, vào tháng 3/2025, Khoa Giải phẫu bệnh, Bệnh viện Nhi Trung ương chính thức đạt chứng nhận ISO 15189:2022 – tiêu chuẩn quốc tế về chất lượng và năng lực phòng xét nghiệm y tế – với 2 chỉ số được công nhận trong chẩn đoán viêm dạ dày.

Đoàn chuyên gia đánh giá và công nhận tiêu chuẩn ISO 15189:2022 tại khoa Giải phẫu bệnh, Bệnh viện Nhi Trung ương

Việc xét nghiệm giải phẫu bệnh đạt chuẩn ISO 15189:2022 không chỉ là minh chứng cho năng lực chuyên môn của đội ngũ bác sĩ và kỹ thuật viên, mà còn là cam kết mạnh mẽ về chất lượng dịch vụ đối với người bệnh. Đối với trẻ em mắc viêm dạ dày, kết quả chẩn đoán chính xác giúp tránh điều trị không cần thiết, giảm nguy cơ biến chứng và hỗ trợ bác sĩ lâm sàng xây dựng kế hoạch theo dõi, điều trị lâu dài phù hợp.

Với phương châm, “Chất lượng – Hiệu quả – Lan tỏa niềm tin”, Khoa Giải phẫu bệnh chúng tôi luôn đồng hành cùng gia đình trong hành trình chăm sóc và bảo vệ hệ tiêu hóa khỏe mạnh cho trẻ.

Nếu quý vị phụ huynh cảm thấy băn khoăn lo lắng về kết quả xét nghiệm Giải phẫu bệnh của trẻ, vui lòng liên hệ Khoa Giải phẫu bệnh, Bệnh viện Nhi Trung ương.

• Địa chỉ: Khoa Giải phẫu bệnh, Bệnh viện Nhi Trung ương. Tầng 3, Tòa nhà 15 tầng, Số 18, ngõ 879, đường La Thành, phường Láng, Thành phố Hà Nội.
• Email dành cho khách hàng: chamsockhachhang@nch.gov.vn
• Email Khoa Giải phẫu bệnh: k.gpb@nch.gov.vn
• Điện thoại: 024 6273 8623

Nhóm tác giả: Phó Hồng Điệp, Phan Thị Huyền, Nguyễn Anh Văn và đồng nghiệp
Người phê duyệt: TS Hoàng Ngọc Thạch- Trưởng khoa Giải phẫu bệnh
Khoa Giải phẫu bệnh – Bệnh viện Nhi Trung ương